Wat kost een warmtepompboiler in gebruik?
Bereken wat water verwarmen kost — een bad, een douche, een gootsteen of een hele boiler — tegen je eigen stroomprijs, inclusief wat een geïsoleerde boiler verliest terwijl hij niets doet.
Gemiddelde voor Nederland: 25.58c/kWh — Eurostat, de tweede helft van 2025.
Dezelfde 150 liter, verwarmd door een warmtepomp op ongeveer 280% in plaats van een element. Hetzelfde warme water, ruwweg een derde van de stroom.
Veelvoorkomende gevallen
Wat de kosten bepaalt
De warmtepompboiler is het enige geval waarin het rendement boven 100% uitkomt, en dat is geen truc. Hij gebruikt stroom om warmte uit de omringende lucht naar het water te verplaatsen in plaats van hem te maken, zodat één eenheid stroom ongeveer 2,5 tot 3 eenheden warmte oplevert.
In de praktijk kost warm water daarmee ongeveer een derde van wat een element voor exact dezelfde boilervulling kost. Daar staat tegenover dat opwarmen trager gaat, er voldoende luchtvolume rond het toestel nodig is, en het rendement daalt naarmate die lucht kouder wordt — precies wanneer je het meeste warme water wilt.
Zo wordt het berekend
Water verwarmen kost een vaste hoeveelheid energie die alleen afhangt van hoeveel water er is en hoeveel graden je het opwarmt. Er is 4,186 kilojoule nodig om een kilogram water één graad te verwarmen, een liter weegt ongeveer een kilogram, en een kilowattuur is 3.600 kilojoule — één liter één graad opwarmen kost dus 0,00116 kWh. Vermenigvuldig met je liters, met de temperatuurstijging en met je tarief, en dat zijn de kosten. Hieraan verandert per land niets; alleen de prijs verschilt.
Waar dit van uitgaat
- Het koude water komt binnen op de temperatuur die je invult. In werkelijkheid loopt die van zo'n 10 °C in de winter tot bijna 20 in de zomer, dus hetzelfde bad kost in januari echt meer dan in juli.
- Alle warmte belandt in het water. Dat klopt bij een elektrisch element en bijna bij een warmtepompboiler, maar een gasketel verliest een deel via de rookgassen.
- Het stilstandverlies is een vast dagcijfer. In werkelijkheid stijgt het met het temperatuurverschil, dus een boiler verliest meer in een koud huis.
- Een rendement boven 100% betekent een warmtepomp, en dat is geen tegenspraak: die verplaatst bestaande warmte in plaats van hem te maken, en levert dus meer warmte dan de stroom die hij verbruikt.
- Het ingevulde tarief is een gemiddelde waarin de vaste kosten over het jaarverbruik zijn uitgesmeerd, dus het ligt hoger dan wat één extra kilowattuur echt kost. Het tarief van je eigen rekening invullen geeft een nauwkeuriger antwoord.
Vragen
Hoe kan een rendement boven de 100% liggen?
Omdat de warmte niet gemaakt wordt maar verplaatst. De stroom drijft een compressor aan die warmte die al in de lucht zit verzamelt en in het water concentreert. Er ontstaat geen energie uit het niets — die zat er al.
Waarom is 60 °C de gebruikelijke instelling?
Omdat legionella in opgeslagen water overleeft tussen ruwweg 20 en 45 °C en bij 60 betrouwbaar wordt gedood. Daarom staan boilers daarop, ook al gebruikt niemand water dat heet — bij de kraan wordt het met koud gemengd.
Is het goedkoper om water alleen te verwarmen wanneer ik het nodig heb?
Bij een boiler meestal wel, want een vat dat op temperatuur blijft verliest continu warmte. Op een timer verwarmen vlak voor gebruik beperkt dat verlies. De uitzondering is als je daardoor juist in een goedkoop nachtvenster kunt verwarmen.
Kost warm water in de zomer minder?
Ja, en meer dan de meeste mensen verwachten. Leidingwater kan 's zomers bijna 10 °C warmer binnenkomen, wat bij een stijging van 50 graden een vijfde minder energie is voor precies dezelfde boilervulling.
Geldt dit ook voor warm water op gas?
Het energiegetal wel — de natuurkunde is dezelfde. De kosten niet: je zou een gasprijs per kWh moeten invullen en het rendement naar 80–90% moeten verlagen voor de rookgasverliezen. Deze rekenhulp is op stroom ingesteld.
Verwante rekenhulpen
Bronnen
- Engineering ToolBox — specific heat of water — gecontroleerd op 2026-08-21
- UK HSE — legionella and hot water temperature control — gecontroleerd op 2026-08-21
Tarieven van Eurostat voor de tweede helft van 2025. Laatst gecontroleerd op 21 augustus 2026.